على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1520

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دفوع ( dafu ' ) ص . ع . بسيار راننده و دفع كننده . دفوع ( dafu ' ) ا . ع . توپ و آلتى كه بواسطهء آن مىتوان هر چيزى را پيش راند . دفوع ( dofu ' ) ع . ج . دفعة . دفوف ( dafuf ) ص . ع . عقاب دفوف : عقابى كه نزديك زمين رسيده باشد وقت فرود آمدن . دفوف ( dofuf ) ع . ج . دف و دف . دفوفى ( dofufiyy ) ا . ع . دف ساز و دف فروش . دفوق ( dafuq ) ص . ع . اسب مادهء نيكو رفتار شتاب رو . دفوق ( dofuq ) م . ع . دفق دفقا و دفوقا . مر . دفق . دفون ( dafun ) ص . ع . بندهء گريخته . و شتر رميده . و كسى و يا شترى كه بىحاجت همچو گريختگان هر سو رود . و ناقة دفون : ناقه‌اى كه عادتش چنان باشد كه در آب خور ميان شتران بود . دفى ( dafy ) م . ع . دفوت الجريح و دفيته دفوا و دفيا . مر . دفو . دفى ( dafiyy ) ص . ع . يوم دفى : روز گرم . و كذلك الثوب و البيت . دفئ ( dafe ' ) ا . ع . جامهء گرم پوشيده . دفئة ( dafeat ) ص . ع . ارض دفئة : زمين گرم . دفيف ( dafif ) ا . ع . رفتار نرم . و نرم از رفتار شتر . دفيف ( dafif ) م . ع . دف الطائر دفيفا ( از باب ضرب ) : نزديك به زمين پريد آن مرغ و يا به زمين نشسته جنبانيد هر دو بال را . و نيز دفيف : نرم رفتن . مر . دف . دفين ( dafin ) ص . ع . پنهان . ج : ادفان و دفناء و ركية دفين : چاهى كه تمام و يا بعض آن انباشته شده باشد . ج : دفن . و حوض دفين و منهل دفين كذلك . و امراة دفين : زن پنهان . ح : دفنى و دفائن . و داء دفين : بيمارى كه معلوم نشود مگر آن‌وقت كه فسادش منتشر گشته و آبله ها بر اطراف و لب برآيد . دفينة ( dafinat ) ا و ص . ع . پنهان . و گنج . ج : دفائن . و امراة دفينة : زن پنهان . ج : دفائن . دفينه ( dafine ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گنج و مالى كه در زمين دفن كرده باشند . و هر پول اندوختهء در پنهانى و پروژ . دفئى ( dafaiyy ) ا . ع . باران آخر بهار . و هر حيوانى كه در آخر بهار زائيده شود . دفيئة ( dafia't ) ص . ع . ارض دفيئة : زمين گرم . و ليلة دفيئة : شب گرم . دفئية ( dafa'iyyat ) ص . ع . هر خواربار . و نتاج پيش از تابستان . دق ( daq ) ا . پ . دك و گدائى . و درخواست و خواهش . و سر بىمو . و نوعى از لباس پشمينه كه موها از آن آويخته باشد . و نوعى از پارچهء نفيس مانند دق مصرى و دق رومى . و اعتراض و مؤاخذه در گفتار كسى و كار كسى . و دق زدن : درخواستن . و گدائى كردن . و دق گرفتن : طعن زدن و ملامت كردن و عيب گفتن . و دق و لق : دك و لك و خشك و خالى . و صحراى بىعلف . و سر بىمو . و دق و لق شدن : پريشان شدن . و دق و لق كردن : صداى با غرش نمودن و غوغا نمودن . دق ( daq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كوبش . و دق باب كردن : در زدن و حلقه بر در زدن و دركوفتن . دق ( deq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دقيق و باريك . و تب دق : تب متصلى كه شخص را مىكاهاند و باريك و لاغر مىكند . و دق كردن : از اندوه و رنج و غصه آزرده شدن و رنجور شدن . و مردن . دق ( daqq ) م . ع . دقه دقا ( از باب نصر ) : كوفت آن را و شكست . و يازد و ريزه ريزه نمود . و دق الشيئ : آشكارا كرد آن چيز را . دق ( deqq ) ا . ع . ريزه و شكسته از هر چيز . و باريك . و منه حمى الدق . و چيز اندك . و اخذت دقه و جله اى قليله و كثيرة . دقارير ( daq rir ) ع . ج . دقرار . و ج . دقرارة . و ج . دقرور . و ج . دقرورة . و فلان يفترى الدقارير اى الاكاذيب و الفحش . دقارس ( daq res ) و دقاريس ( daq ris ) ا . ع . روباهها . دقاع ( daq ' ) و ( doq ' ) ا . ع . خاك . دقاق ( deq q ) ا . ع . ريزه و تراشه . و ج . دقيق . و ج . دقيقة و دقاق العيدان : تراشه‌هاى چوب . دقاق ( doq q ) ا . ع . شكسته و ريزهء از هر چيز . و تراشه . و باريك . و دقاق العيدان : ريزه‌هاى چوب . دقاق ( daqq q ) ا . ع . آرد فروش . دقاق ( daqq q ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گازر . دقاقة ( daqq qat ) ا . ع . كوبه‌اى كه بدان برنج و مانند آن كوبند و دنگ رزازى . دقاقى ( daqq qi ) ا . پ . گازرى . و دقاقى كردن : كوفتن و دق كردن . و گازرى كردن . دقال ( deq l ) ع . ج . دقلة . و ج . دقيلة . دقائق ( daq eq ) ع . ج . دقيقة . دقة ( deqqat ) ا . ع . باريكى . و هيئت شكستن . و فرومايگى . و خردى ضد بزرگى .